Deze analyse heeft twee medische toepassingen:
1) de status van de vaccinatie van de individuen tegen de infectie met Clostridium tetani kennen
2) meting van de humorale immuniteit bij immunodeficiënte patiënten.
Tetanus, ook wel bekend als kaakklem of wondkramp, wordt veroorzaakt door een bacterie, Clostridium tetani. Tetanus is een levensbedreigende infectieziekte. Tetanus ontstaat meestal via een wond die besmet raakt met de bacterie Clostridium tetani. Deze zit niet alleen op roestige voorwerpen, maar schuilt ook dikwijls in straatvuil, aarde, uitwerpselen en stof. Ook door een dierenbeet kan iemand de ziekte krijgen. De bacterie komt vooral tot ontwikkeling in een zuurstofarme omgeving, zoals in diepe en vervuilde wonden met veel afstervend weefsel. Mensen kunnen elkaar niet met tetanus besmetten.
Risicovolle situaties zijn:
- bijtwonden
- stootwonden. Zo kunnen bacteriën bv. onopvallend maar krachtig het lichaam binnendringen via een wond veroorzaakt door een stoot van een modderige voetbalschoen of door het stoten aan vuil tuingereedschap.
- brand- of vrieswonden
- zweren
- gangreen
- oorinfecties met afscheiding
- miskramen of bevallingen ten gevolge van een bloedvergiftiging
een spierinjectie met stoffen die weefselsterfte veroorzaken
- dood weefsel door een slangenbeet
Ziekteverschijnselen
De tetanusbacterie maakt gifstoffen die weefsels aantasten. Dat zorgt voor:
- Stijfheid in de buurt van de infectie.
- Steeds erger worden spierkrampen als gevolg van prikkels als harde geluiden, aanrakingen, kou, bewegen.
- Kaakkramp, slikklachten, ademhalingsproblemen.
- Kramp in alle skeletspieren, soms zo erg dat iemand als een hoepel achterover kromtrekt en niet meer kan ademen.
Complicaties
Door aantasting van het spier- en zenuw stelsel kunnen onder meer botbreuken, hoge bloeddruk en hartritmestoornissen ontstaan.
Soms overleven patiënten alleen door langdurige narcose of kunstmatige beademing. Dat kan weer zorgen voor trombose of longontsteking, waaraan iemand ook kan overlijden.
Zonder behandeling is tetanus altijd dodelijk. Tetanus kan behandeld worden met tetanus immunoglobine. Een intensive care behandeling is nodig om te herstellen met zo min mogelijk schade aan de vitale functies.
Het effect van vaccinatie
Na de introductie van de vaccinatie in 1953 daalde het aantal sterfgevallen tot bijna nul. Omdat het gif van de bacterie zo snel werkt, heeft het immuunapparaat niet de tijd om antistoffen tegen de bacterie aan te maken. Iemand die de ziekte al gehad heeft, is daardoor nog steeds niet beschermd. Na vaccinatie wordt wel afweer opgebouwd, maar de vaccinatie geeft geen levenslange bescherming. Bij elke besmetting moet daarom gekeken worden of een tetanusvaccinatie nodig is.
Tarificatie
Nomenclatuur:
551655 - 551666 B 250 Bepaling van antistoffen tegen virussen, andere dan die waarvoor een specifiek nomenclatuurnummer voorzien is, per test #(Maximum 8)(Cumulregel 328) Bron: RIZIV website op 22/03/2026