Bacteriële meningitis is het gevolg van een infectie van de hersenvliezen en is een levensbedreigende toestand. Het microbiologisch onderzoek is een medische urgentie en resultaten van gramkleuring en cultuur moeten onmiddellijk aan de behandelende geneesheer gemeld worden. Cerebrospinaal vocht is normaal steriel, zodat iedere groei van een micro-organisme als potentieel pathogeen dient beschouwd te worden. Micro-organismen die regelmatig meningitis veroorzaken zijn Neisseria meningitidis, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae (sterk verminderd sinds invoering als basisvaccinatie op kinderleeftijd), Listeria monocytogenes, E. coli (neonati), Streptococcus agalactiae (neonati). Meestal zijn aërobe kiemen betrokken in bacteriële meningitis. Er kunnen echter ook anaërobe kiemen geïsoleerd worden uit het lumbaal vocht van patiënten met een meningeaal abces of shunt infecties.