POC-toestel: Rapid Point bloedgasmeter of i-STAT
Aanvraag en resultaat worden automatisch naar HIX gestuurd.
Indien het bloedgasstaal niet onmiddellijk kan gemeten worden moet het staal in de koelkast worden gelegd en NIET op de roller!
Bloedstaal in anaërobe condities (= gesloten houder zonder luchtbellen) houden tot analyse. pO2 is niet betrouwbaar indien een bloedgasspuit opgestuurd werd met de buizenpost!

De pH en pCO2, samen met de afgeleide parameters, base excess, bicarboneet en TCO2 (totale CO2-gehalte), definiëren het zuur/base evenwicht.
De zuurtegraad van bloed (pH = -log10 [H+]) blijft bij gezonde personen zeer konstant: 7.34-7.47.
[HCO3-]
pH = pK + log ----------- (pK=6.1 en a=0.03 zijn constanten)
a X pCO2
Uit de formule van Henderson-Hasselbalch kan men afleiden dat de pH van het bloed bepaald wordt door pCO2 en de concentratie van HCO3-.
Het energiemetabolisme leidt tot continue productie van CO2, waardoor de pCO2 in de lichaamsvochten zou kunnen stijgen en de pH dalen. De normale ventilatiefunctie van de longen houdt echter de pCO2 constant.
Vooral het metabolisme van eiwitten leidt tot productie van H+-ionen waardoor de normale bicarbonaatreserve zou kunnen verminderen en de pH dalen.
Immers: H+ + HCO3- <---> H2CO3
De concentratie HCO3- wordt echter door de nieren constant gehouden.
In normale omstandigheden wordt dus de pH constant gehouden door gecombineerde werking van longen en nieren. Stoornissen van het zuur-base evenwicht kunnen daarom ingedeeld worden in respiratoire stoornissen (door verstoring van pCO2) en metabole stoornissen (door verstoring van [HCO3-])
De term 'base excess' verwijst naar een empirische vergelijking die de hoeveelheid zuur of base aangeeft die nodig is om 1 liter bloed te titreren naar een normale pH van 7.40.
Bron: Wegwijzer in laboratoriumdiagnose, X.Bossuyt
Omdat de longen in hoofdzaak verantwoordelijk zijn voor de uitwisseling van CO2, geeft de partiële carbondioxide druk (pCO2) een goed beeld van de respiratoire status van de patiënt.
Een verhoogde pCO2 veroorzaakt een respiratoire acidosis: als CO2 in de longen wordt weerhouden door bv. een slechte longfunctie, zal dat de pH doen dalen.
Metabole alkalosis zal het lichaam proberen te compenseren door hypoventilatie met als gevolg CO2-retentie en verhoogde pCO2.
Verlaagde pCO2, door een versnelde of verdiepte ademhaling, is de oorzaak van respiratoire alkalosis.

540514 - 540525 B 250 Bepalen van de pH van het bloed en van de partiële CO2- en O2-drukken, inclusief eventueel de berekeningen van de andere parameters van het zuur-base evenwicht #(Maximum 1) (Cumulregel 333, 334)
Bron: RIZIV website op 22/03/2026