Parathormoon (PTH) wordt gevormd in de bijschildklieren en gesecreteerd in het bloed. Intact PTH bestaat uit één enkele polypeptideketen. Het biologisch actieve fragment heeft een halfleven van slechts enkele minuten.
Selectief meten van het (hoofdzakelijk) intacte parathormoon geeft een directe inschatting van de secretaire activiteit van de bijschildklieren.
Samen met vitamine D en calcitonine, zorgt PTH voor een vrijzetting van calcium en fosfaat uit het bot, verhoogt het de opname van calcium uit de darmen en verhoogt het de fosfaatexcretie thv de nieren. Calciumspiegels in het bloed worden verzekerd door een interactie van PTH en calcitonine. PTH-secretie wordt geïnhibeerd door hoge calciumconcentraties en gestimuleerd door lage calciumconcentraties.
Aandoeningen van de bijschildklieren veroorzaken dus wijzigingen in de secretie van PTH en zorgen dus voor een toename of afname van de calciumspiegel in het bloed (hypercalcemie of hypocalcemie).
Detectie van hypoparathyroidie (subfunctionele bijschildklieren) vereist een zeer sensitieve test die in staat is om PTH-waarden op te pikken ver beneden de normale waarden.
Hyperfunctionele bijschildklieren zullen zorgen voor een verhoogde PTH-secretie (hyperparathyroidie). Primaire oorzaken zijn adenomen. Bij secundaire hyperparathyroidie zijn de calciumspiegels in het bloed laag ten gevolge van één of andere pathologische toestand (bv vitamine D deficiëncy).

PTH kan tijdens adenomaresecties ook peroperatief nuttig zijn: omdat PTH een halfleven heeft van slechts 3-5 minuten, betekent een significante daling van de PTH-spiegel dat alle hyperfunctioneel bijschildklierweefsel verwijderd werd.
De NACB guidelines bevelen aan om baseline stalen af te nemen preoperatief en pre-excisie. Stalen moeten worden afgenomen op 5 en 10 minuten na de resectie en een PTH-daling met meer dan 50% tov de hoogste baselinewaarde kan gebruikt worden als criterium voor heelkundig succes.

434453 - 434464 B 400 Doseren van intact parathormoon #(Maximum 1) (Cumulregel 235, 117)
Bron: RIZIV website op 22/03/2026

---

559274 - 559285 B 400 Doseren van intact parathormoon #(Maximum 1) (Cumulregel 117, 235)
Bron: RIZIV website op 22/03/2026