Allergische reacties zijn per definitie immuunpathologische reacties, die op verschillende immunologische mechanismen beroep kunnen doen.
Bij het kiezen van de meest geschikte therapie is het belangrijk onderscheid te kunnen maken tussen IgE-gemedieerde en niet-IgE-gemedieerde reacties. Bepaling van totaal IgE tesamen met ander klinische gegevens kan helpen in die diagnosestelling.

Bij IgE-gemedieerde reacties worden IgE-antistoffen gevormd tegen antigenen waartegen normale individuen ofwel geen antistoffen maken ofwel klassieke antistoffen maken (IgG, IgA of IgM). IgE-antistoffen kunnen zich via de hoge-affiniteits-IgE-receptor I binden aan mastcellen en basofielen. Wanneer het individu opnieuw in contact komt met het antigeen (=allergeen) waartegen IgE gevormd is, kunnen de mastcellen en basofielen degranuleren met vrijzetting van een waaier van mediatoren en cytokinen die een inflammatoire reactie op gang brengen.

IgE-levels stijgen normaal gezien geleidelijk vanaf zeer jonge leeftijd tot ongeveer 20 jaar.

In het algemeen verhoogt de IgE-concentratie met het aantal allergieën en met de mate waarin een persoon eraan wordt blootgesteld.
Significant verhoogde levels worden ook teruggevonden bij IgE-myeloma (uiterst zelden), pulmonaire aspergillose en gedurende de actieve fase van parasitaire infecties.

Cave: Interferentie van IgE dosage bij patiënten onder Xolair® (Omalizumab) behandeling. Omalizumab is een gehumaniseerd antilichaam werd ontwikkeld om de gevoeligheid aan geïnhaleerde of oraal opgenomen allergenen te verlagen, i.k.v. matige tot ernstige allergische astma. Xolair® kan oplosbare complexen vormen met IgE antilichamen wat kan leiden tot vals verlaagde IgE resultaten. Gezien de interferentie met Xolair® enkel kan gebeuren in patiënten met een reeds gekende atopie, bestaat er geen risico voor foutieve of uitgestelde diagnose/behandeling. Daarnaast dient de Xolair® dosering gebaseerd te worden op de IgE levels voorafgaand aan de behandeling, en is tegelijk een dosage van IgE tijdens Omalizumab behandeling tegenaangewezen.